{"id":2715,"date":"2019-07-10T12:53:23","date_gmt":"2019-07-10T12:53:23","guid":{"rendered":"https:\/\/tomasz.dolecki.warszawa.pl\/?page_id=2715"},"modified":"2019-08-20T23:36:38","modified_gmt":"2019-08-20T23:36:38","slug":"wybory-1989","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tomasz.dolecki.warszawa.pl\/?page_id=2715","title":{"rendered":"Wybory w 1989 roku. OSWL w Elbl\u0105gu."},"content":{"rendered":"

Wybory czerwcowe 1989 roku by\u0142y dla wszystkich ogromn\u0105 nadziej\u0105. Ten moment prze\u0142omu dane mi by\u0142o prze\u017cy\u0107 w szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach.<\/p>\n

Na miesi\u0105c przed wyborami, rok po uko\u0144czeniu studi\u00f3w, rozpocz\u0105\u0142em s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w Szkole Podchor\u0105\u017cych Rezerwy w O\u015brodku Szkolenia Wojsk L\u0105dowych w Elbl\u0105gu. Jaki\u015b czas przed moim udaniem si\u0119 do tego miasta przyjaciele z Solidarno\u015bci Uniwersytetu Warszawskiego, wiedz\u0105c o moim wyje\u017adzie, zorganizowali mi spotkanie z Jaros\u0142awem Kaczy\u0144skim, kt\u00f3ry w tych wyborach startowa\u0142 do Senatu w\u0142a\u015bnie z Elbl\u0105ga. Spotkali\u015bmy si\u0119 na \u0142aweczce przed BUW-em. Poprosi\u0142 mnie, bym zosta\u0142 jego m\u0119\u017cem zaufania w komisji wyborczej na terenie jednostki, na co zgodzi\u0142em si\u0119.<\/p>\n

Gdy 3 maja znalaz\u0142em si\u0119 w Elbl\u0105gu, zanim zg\u0142osi\u0142em si\u0119 do jednostki, uda\u0142em si\u0119 do siedziby Solidarno\u015bci, by pobra\u0107 stosowne dokumenty. Okaza\u0142o si\u0119 to jednak niemo\u017cliwe z przyczyn proceduralnych, poniewa\u017c do wybor\u00f3w pozosta\u0142 jeszcze miesi\u0105c. Musia\u0142em zg\u0142osi\u0107 si\u0119 p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

W tym momencie powsta\u0142 problem. Po przekroczeniu bramy jednostki wojskowej nie mog\u0142em ju\u017c z niej wyj\u015b\u0107. Ka\u017cdy \u017co\u0142nierz do czasu przysi\u0119gi pozbawiony by\u0142 mo\u017cliwo\u015bci uzyskania jakichkolwiek przepustek. Musia\u0142em znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na wydostanie si\u0119 do miasta.<\/p>\n

Bodaj\u017ce dwa razy w tygodniu z terenu jednostki wyje\u017cd\u017ca\u0142a ci\u0119\u017car\u00f3wka z chorymi \u017co\u0142nierzami i zawozi\u0142a ich do szpitala wojskowego w centrum miasta. \u017bo\u0142nierze udawali si\u0119 do lekarzy, b\u0105d\u017a na badania, i po dw\u00f3ch, trzech godzinach byli zabierani z powrotem do jednostki. Jedyn\u0105 szans\u0105 dla mnie na dotarcie do siedziby Solidarno\u015bci by\u0142a symulacja choroby i wyjazd do szpitala.<\/p>\n

Pom\u00f3g\u0142 mi lekarz wojskowy na terenie OSWL, Zbigniew Purpurowicz. Nie pami\u0119tam, czy od razu powiedzia\u0142em mu wprost, o co chodzi, czy na pocz\u0105tku symulowa\u0142em wobec niego. Na pewno p\u00f3\u017aniej o wszystkim wiedzia\u0142 i \u015bwiadomie mi pomaga\u0142. Wypisywa\u0142 mi skierowania i zwolnienia.<\/p>\n

Szcz\u0119\u015bliwie z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119, \u017ce siedziba Solidarno\u015bci znajdowa\u0142a si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci kilku ulic od szpitala wojskowego. Problemem by\u0142o, jak wydosta\u0107 si\u0119 z budynku bez zauwa\u017cenia. Opuszczenie szpitala g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem nie wchodzi\u0142o w gr\u0119. Na szcz\u0119\u015bcie znalaz\u0142em boczne wyj\u015bcie, przez kt\u00f3re mog\u0142em wyj\u015b\u0107 nie nagabywany przez nikogo. Problemem by\u0142 te\u017c czas, by wystarczaj\u0105co szybko dosta\u0107 si\u0119 do siedziby Solidarno\u015bci, wyrobi\u0107 za\u015bwiadczenia, om\u00f3wi\u0107 plan dzia\u0142ania i wr\u00f3ci\u0107, unikaj\u0105c przy tym spotkania na ulicy kogo\u015b z kadry, kto m\u00f3g\u0142by zorientowa\u0107 si\u0119, \u017ce nielegalnie przebywam na mie\u015bcie. By\u0142o to mo\u017cliwe, by\u0142em przecie\u017c w mundurze.<\/p>\n

Uda\u0142o si\u0119. Dzi\u0119ki \u201echorobom\u201d dwukrotnie odwiedzi\u0142em siedzib\u0119 Solidarno\u015bci. Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski by\u0142, rzecz jasna, w Warszawie, ale na miejscu znajdowa\u0142 si\u0119 startuj\u0105cy razem z nim Edmund Krasowski.<\/p>\n

Z potrzebnymi za\u015bwiadczeniami uda\u0142em si\u0119 do prze\u0142o\u017conych w OSWL, informuj\u0105c o mojej misji. Wzbudzi\u0142a, rzecz jasna, konsternacj\u0119 i przykr\u0119cenie \u015bruby. Do dnia wybor\u00f3w o jakimkolwiek wyj\u015bciu, nawet do szpitala, nie by\u0142o ju\u017c mowy.<\/p>\n

W dniu wybor\u00f3w 4 czerwca 1989 r. od 6.00 rano do zamkni\u0119cia lokalu wyborczego o 22.00 ca\u0142y czas sp\u0119dzi\u0142em w komisji wyborczej na terenie OSWL, znajduj\u0105cej si\u0119 w budynku kantyny. Wykaza\u0142em rzeczywi\u015bcie determinacj\u0119. Nie wiem, jak mi si\u0119 to uda\u0142o, lecz przez ca\u0142y czas nie spu\u015bci\u0142em z oka urny wyborczej, nie wyszed\u0142em na obiad, mimo gor\u0105cych zaprosze\u0144 oficer\u00f3w, nie wyszed\u0142em te\u017c ani razu do toalety. Przy przeliczaniu kart z g\u0142osami nie spuszcza\u0142em z nich oka do ko\u0144ca, stoj\u0105c nad g\u0142owami siedz\u0105cych i licz\u0105cych karty cz\u0142onk\u00f3w komisji. Potem wraz z szefami komisji, trzymaj\u0105cymi w r\u0119ce pud\u0142o z g\u0142osami, wsiad\u0142em w nocy do s\u0142u\u017cbowego fiata 125p i pojechali\u015bmy do Wojew\u00f3dzkiej Komisji Wyborczej. Tam uzna\u0142em swoje zadanie za sko\u0144czone dopiero w chwili, gdy przy pakunku z kartami wyborczymi znalaz\u0142 si\u0119 przedstawiciel Solidarno\u015bci i przej\u0105\u0142 pa\u0142eczk\u0119. Podpisa\u0142em dokumenty, \u017ce nie zg\u0142aszam zastrze\u017ce\u0144, i… mog\u0142em wreszcie si\u0119 wysika\u0107.<\/p>\n

Kandydaci Solidarno\u015bci wygrali zdecydowanie.<\/p>\n

Do jednostki wr\u00f3cili\u015bmy ok. 5 nad ranem. Pozwolono mi spa\u0107 do woli, zwolniono mnie z pobudki, udzia\u0142u w apelu o 7.40 i zaj\u0119ciach. Nie wiedzia\u0142em, \u017ce po obudzeniu si\u0119 znajd\u0119 si\u0119 w innej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

\"elblag1989\"<\/a>Koledzy opowiedzieli mi, \u017ce na porannym apelu og\u0142oszono wynik wybor\u00f3w na terenie jednostki, wywo\u0142uj\u0105c og\u00f3lny szok. Skutki tego szoku zobaczy\u0142em wieczorem.<\/p>\n

Dow\u00f3dcy si\u0119 przestraszyli. Najpierw s\u0105dzi\u0142em, \u017ce si\u0119 wkurz\u0105 i przykr\u0119c\u0105 \u015brub\u0119 mnie i reszcie \u017co\u0142nierzy g\u0142osuj\u0105cych nie tak, jak trzeba. Sta\u0142o si\u0119 odwrotnie. Najpierw dow\u00f3dca kompanii, potem inni dow\u00f3dcy zacz\u0119li wzywa\u0107 mnie na nocne rozmowy, po capstrzyku, gdy wszyscy spali. Szef kompanii, b\u0119d\u0105c na wyra\u017anym rauszu, zapewnia\u0142, \u017ce tak naprawd\u0119 zawsze ceni\u0142 Kuronia i nagonki Trybuny Ludu na niego nie by\u0142y w\u0142a\u015bciwe, \u017ce Solidarno\u015b\u0107 jest ok. Potem na podobne rozmowy zapraszali mnie inni oficerowie. Bali si\u0119 i traktowali mnie jako przedstawiciela Solidarno\u015bci, kt\u00f3ry mo\u017ce im zaszkodzi\u0107. Zacz\u0119to mnie ob\u0142askawia\u0107. Dow\u00f3dcy patrzyli przez palce na brak obecno\u015bci na \u0107wiczeniach, nie musia\u0142em wstawa\u0107 rano na apele, pomaga\u0142 te\u017c mi w tym lekarz, wypisuj\u0105c zwolnienia. Przewa\u017cnie uczestniczy\u0142em jednak w zaj\u0119ciach, bo wiedza wojskowa, cho\u0107 kulawa i cz\u0119sto przekazywana przez ma\u0142o inteligentnych peerelowskich trep\u00f3w, mog\u0142a by\u0107 przydatna w \u017cyciu (okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ca\u0142kiem celnie strzelam :)). Obchodzono si\u0119 ze mn\u0105 jednak jak z jajkiem. Robi\u0142em zakupy w Konsumach, czyli w zamkni\u0119tym, dost\u0119pnym tylko dla kadry sklepie na terenie jednostki, w kt\u00f3rej to sieci sklep\u00f3w sprzedawano funkcjonariuszom MSW i MON towary niedost\u0119pne dla zwyk\u0142ych ludzi. Tam zaopatrzy\u0142em si\u0119 w kie\u0142basy, obdarowa\u0142em nimi zdumion\u0105 mam\u0119 i przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy przyjechali w odwiedziny.<\/p>\n

Na pierwszej przepustce przywioz\u0142em z domu radyjko tranzystorowe, rzecz absolutnie zabronion\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3remu s\u0142ucha\u0142em Wolnej Europy, dziel\u0105c si\u0119 wie\u015bciami z kolegami. Zupe\u0142nie nie musia\u0142em ba\u0107 si\u0119 konsekwencji jego posiadania. Po miesi\u0105cu kumpel z podziemia Wiesiek Bieli\u0144ski, czyli S\u0142o\u0144, zacz\u0105\u0142 przysy\u0142a\u0107 mi co kilka dni listy z podziemn\u0105 bibu\u0142\u0105, g\u0142\u00f3wnie Tygodnikiem Mazowsze i PWA. Niekt\u00f3re nie dochodzi\u0142y, wi\u0119c wszcz\u0105\u0142em awantur\u0119 – kierownictwo jednostki odci\u0119\u0142o si\u0119, kieruj\u0105c mnie do urz\u0119du pocztowego obs\u0142uguj\u0105cego jednostk\u0119. Listy przesta\u0142y gin\u0105\u0107.<\/p>\n

Po kilku miesi\u0105cach opu\u015bci\u0142em jednostk\u0119 w stopniu kaprala podchor\u0105\u017cego. Ze wszystkich przedmiot\u00f3w mia\u0142em pozytywne oceny, cho\u0107 na niekt\u00f3rych zaj\u0119ciach by\u0142em mo\u017ce raz, czy dwa. Tak sko\u0144czy\u0142a si\u0119 moja przygoda z wojskiem w czasie historycznych dla Polski wybor\u00f3w.<\/p>\n

Do dzi\u015b zastanawiam si\u0119, na ile moje pilnowanie g\u0142os\u00f3w zmieni\u0142o wyniki wybor\u00f3w w OSWL, czy by\u0142yby one sfa\u0142szowane, czy nie? Czy gor\u0105ce namowy, bym uda\u0142 si\u0119 z innymi cz\u0142onkami komisji na obiad i opu\u015bci\u0142 na jaki\u015b czas lokal wyborczy, wynika\u0142y z \u017cyczliwo\u015bci, czy te\u017c np. z ch\u0119ci dosypania kart w czasie mojej nieobecno\u015bci? Trudno mi to oceni\u0107.<\/p>\n

Z Wolnej Europy dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce m\u0119\u017c\u00f3w zaufania Solidarno\u015bci na terenie jednostek wojskowych by\u0142o w ca\u0142ej Polsce w czasie tych wybor\u00f3w tylko czterech\u2026<\/p>\n